excuso, excusare, excusavi, excusatus:
Verb · 1st conjugation · variant: 1st · Transitive
- Frequency:
- Very Frequent
- Dictionary:
- Oxford Latin Dictionary (OLD)
excuse/justify/explain; make excuse for/plead as excuse; allege; absolve/exempt;
Conjugations
Finite Forms
| Person | Singular | Plural |
|---|---|---|
| 1 | excuso | excusamus |
| 2 | excusas | excusatis |
| 3 | excusat | excusant |
Infinitives
| Voice | Tense | Forms |
|---|---|---|
| active | present | excusare |
| active | perfect | excusavisse |
| passive | present | excusari |
Imperatives
active
present
| Person | Singular | Plural |
|---|---|---|
| 2 | excusa | excusate |
future
| Person | Singular | Plural |
|---|---|---|
| 2 | excusato | excusatote |
| 3 | excusato | excusanto |
passive
present
| Person | Singular | Plural |
|---|---|---|
| 2 | excusare | excusamini |
future
| Person | Singular | Plural |
|---|---|---|
| 2 | excusator | — |
| 3 | excusator | excusantor |
Participles
Perfect Passive Participle
masculine
| Case | Singular | Plural |
|---|---|---|
| Nom. | excusatus | excusati |
| Gen. | excusati | excusatorum |
| Dat. | excusato | — |
| Acc. | excusatum | excusatos |
| Voc. | excusate | excusati |
| Abl. | excusato | — |
feminine
| Case | Singular | Plural |
|---|---|---|
| Nom. | excusata | excusatae |
| Gen. | excusatae | excusatarum |
| Dat. | excusatae | — |
| Acc. | excusatam | excusatas |
| Voc. | excusata | excusatae |
| Abl. | excusata | — |
neuter
| Case | Singular | Plural |
|---|---|---|
| Nom. | excusatum | excusata |
| Gen. | excusati | excusatorum |
| Dat. | excusato | — |
| Acc. | excusatum | excusata |
| Voc. | excusatum | excusata |
| Abl. | excusato | — |
Gerundive
masculine
| Case | Singular | Plural |
|---|---|---|
| Nom. | excusandus | — |
| Gen. | excusandi | — |
| Dat. | excusando | — |
| Acc. | excusandum | — |
| Voc. | excusande | — |
| Abl. | excusando | — |
feminine
| Case | Singular | Plural |
|---|---|---|
| Nom. | excusanda | — |
| Gen. | excusandae | — |
| Dat. | excusandae | — |
| Acc. | excusandam | — |
| Voc. | excusanda | — |
| Abl. | excusanda | — |
neuter
| Case | Singular | Plural |
|---|---|---|
| Nom. | excusandum | — |
| Gen. | excusandi | — |
| Dat. | excusando | — |
| Acc. | excusandum | — |
| Voc. | excusandum | — |
| Abl. | excusando | — |
Supines
accusative: excusatum; ablative: excusatu
Examples
Liber X
Marcus Fabius Quintilianus (Quintilian) from INSTITUTIONES
"...tempus aptatos libertus Tiro contraxit: quos non ideo excuso quia non probem, sed ut sint magis admirabiles..."XVIII
Marcus Fabius Quintilianus (Quintilian) from DECLAMATIONES MAIORES
"...perdidisse de gaudiis. nemo umquam filium nimis amavit.' 'Excuso tibi,' inquit, 'iuvenis innocentissime, quod supremis tuis nondum praestiti..."XVI
Marcus Fabius Quintilianus (Quintilian) from DECLAMATIONES MAIORES
"...agitur. amicum meum reliqui contendentem cum tyranno. excuso me vobis, humani generis adfectus, et tibi ante omnia, mater..."XII
Marcus Fabius Quintilianus (Quintilian) from DECLAMATIONES MAIORES
"...expirassemus, idem timebamus. Et ego quidem me consumptis excuso, qui mihi ipsi irasci non possum. at iste interim..."IV
Marcus Fabius Quintilianus (Quintilian) from DECLAMATIONES MAIORES
"...periclitaris, ego patrem invitus occidere. Hoc primum itaque excuso vobis, P.C., quod praemium peto. satis sit hactenus viri..."
Liber Septimus
Publius Papinius Statius from THEBAID
"...diligo tales (a dolor) et uestros etiamnum excuso furores. quodsi adeo perstas, ultro tibi, saeue, triumphum detulimus: religa..."Liber VIII
Gaius Plinius Caecilius Secundus (Pliny the Younger) from EPISTVLARVM LIBRI DECEM
"...PLINIUS MINICIANO SUO S. Hunc solum diem excuso: recitaturus est Titinius Capito, quem ego audire nescio magis debeam..."
