Skip to content

Ecloga X

The Ecologues

Extremum hunc, Arethusa, mihi concede laborem:

pauca meo Gallo, sed quae legat ipsa Lycoris,

carmina sunt dicenda: neget quis carmina Gallo?

Sic tibi, cum fluctus subterlabere Sicanos,

Doris amara suam non intermisceat undam;

incipe; sollicitos Galli dicamus amores,

dum tenera attondent simae uirgulta capellae.

Non canimus surdis: respondent omnia siluae.

Quae nemora aut qui uos saltus habuere, puellae

Naides, indigno cum Gallus amore peribat?

Nam neque Parnasi uobis iuga, nam neque Pindi

ulla moram fecere, neque Aonie Aganippe.

Illum etiam lauri, etiam fleuere myricae;

pinifer illum etiam sola sub rupe iacentem

Maenalus et gelidi fleuerunt saxa Lycaei.

Stant et oues circum (nostri nec paenitet illas,

nec te paeniteat pecoris, diuine poeta:

et formosus ouis ad flumina pauit Adonis);

uenit et upilio; tardi uenere subulci;

uuidus hiberna uenit de glande Menalcas.

Omnes "Vnde amor iste" rogant "tibi?" Venit Apollo:

"Galle, quid insanis?" inquit; "tua cura Lycoris

perque niues alium perque horrida castra secuta est."

Venit et agresti capitis Siluanus honore,

florentis ferulas et grandia lilia quassans.

Pan deus Arcadiae uenit, quem uidimus ipsi

sanguineis ebuli bacis minioque rubentem:

"Ecquis erit modus?" inquit "Amor non talia curat,

nec lacrimis crudelis Amor nec gramina riuis

nec cytiso saturantur apes nec fronde capellae."

Tristis at ille: "Tamen cantabitis, Arcades, inquit,

montibus haec uestris, soli cantare periti

Arcades. O mihi tum quam molliter ossa quiescant,

uestra meos olim si fistula dicat amores!

Atque utinam ex uobis unus uestrisque fuissem

aut custos gregis aut maturae uinitor uuae!

Certe siue mihi Phyllis siue esset Amyntas,

seu quicumque furor (quid tum, si fuscus Amyntas?

et nigrae uiolae sunt et uaccinia nigra),

mecum inter salices lenta sub uite iaceret:

serta mihi Phyllis legeret, cantaret Amyntas.

"Hic gelidi fontes, hic mollia prata, Lycori;

hic nemus; hic ipso tecum consumerer aeuo.

Nunc insanus amor duri me Martis in armis

tela inter media atque aduersos detinet hostis.

Tu procul a patria (nec sit mihi credere tantum)

Alpinas, a, dura, niues et frigora Rheni

me sine sola uides. A, te ne frigora laedant!

a, tibi ne teneras glacies secet aspera plantas!

Ibo et Chalcidico quae sunt mihi condita uersu

carmina pastoris Siculi modulabor auena.

Certum est in siluis inter spelaea ferarum

malle pati tenerisque meos incidere Amores

arboribus: crescent illae, crescetis, Amores.

Interea mixtis lustrabo Maenala Nymphis,

aut acris uenabor apros; non me ulla uetabunt

frigora Parthenios canibus circumdare saltus.

Iam mihi per rupes uideor lucosque sonantis

ire; libet Partho torquere Cydonia cornu

spicula; tamquam haec sit nostri medicina furoris,

aut deus ille malis hominum mitescere discat!

Iam neque Hamadryades rursus nec carmina nobis

ipsa placent; ipsae rursus concedite, siluae.

Non illum nostri possunt mutare labores,

nec si frigoribus mediis Hebrumque bibamus,

Sithoniasque niues hiemis subeamus aquosae,

nec si, cum moriens alta liber aret in ulmo,

Aethiopum uersemus ouis sub sidere Cancri.

Omnia uincit Amor: et nos cedamus Amori."

Haec sat erit, diuae, uestrum cecinisse poetam,

dum sedet et gracili fiscellam texit hibisco,

Pierides: uos haec facietis maxima Gallo,

Gallo, cuius amor tantum mihi crescit in horas,

quantum uere nouo uiridis se subicit alnus.

Surgamus: solet esse grauis cantantibus umbra,

iuniperi grauis umbra; nocent et frugibus umbrae.

Ite domum saturae, uenit Hesperus, ite, capellae.